Samen verantwoordelijk voor een veilig opleidingsklimaat

17 november 2016

De individualisering van de medisch-specialistische vervolgopleidingen heeft gevolgen voor aios, opleiders en de opleidingsziekenhuizen. Daarbij komen de belangen lang niet altijd overeen. Goed opleiden kan alleen in een klimaat waarin deze verschillende belangen openlijk besproken kunnen worden. De Centrale Opleidingscommissie (COC) heeft hierbinnen een bijzondere rol. Maar hoe geef je die rol vorm, wanneer je wel de opdracht hebt om toezicht te houden op de kwaliteit en veiligheid van de opleidingen, maar geen hiërarchische positie ten opzichte van opleiders en afdelingshoofden? Waar stopt dan de verantwoordelijkheid van de COC? En wanneer moet een beroep gedaan worden op de doorzettingsmacht van de Raad van Bestuur?

Deze en vele andere vragen werden besproken tijdens de invitational ‘Een gezond opleidingsklimaat’ die de Federatie Medisch Specialisten en het samenwerkingsverband Specialistenopleiding Op Maat (SOM) donderdag 6 oktober jl. organiseerden. Dat dit onderwerp leeft was duidelijk te merken. Een grote groep COC-voorzitters, aios, onderwijskundigen en bestuursleden kwam naar het Spoorwegmuseum om te delen hoe zij in de praktijk omgaan met deze -vaak lastige- situaties.

Opleiden is een kostbaar goed
Thomas Schok, aios en vice-voorzitter van De Jonge Specialist legde direct de vinger op de zere plek: “De Nederlandse medische vervolgopleidingen horen bij de wereldtop en kunnen steeds meer op maat gemaakt worden. Dat is een groot goed, maar er zijn er zijn zeker nog knelpunten. Een gezond opleidingsklimaat is een randvoorwaarde om deze knelpunten te kunnen oplossen. Opleiden blijft een essentiële investering voor de medisch specialistische zorg in de toekomst. De kwaliteit daarvan zullen aios, opleiders, COC en Raden van Bestuur samen moeten bewaken.”

Zet opleiden op de agenda!
Voorzitter van de COC van het UMCG, Marian Mourits, vertelde dat ook zij de knelpunten herkent. Toch ziet ze mogelijkheden voor een betere samenwerking: “Op de korte termijn lijkt het inderdaad of aios, opleiders en het ziekenhuis tegengestelde belangen hebben. Maar op de lange termijn vinden we elkaar in onze gezamenlijke missie: veilig en verantwoord opleiden. Het is belangrijk dat opleiders zich meer laten horen, dat ze samen met de Raden van Bestuur nadenken hoe ze een veilig opleidingsklimaat vorm kunnen geven. Zorg dat je als COC opleiden op de agenda van het bestuur zet!”

Duidelijke positie, in het ziekenhuis én in de regio
Ook Karen Kruijthof, lid Raad van Bestuur Franciscus Gasthuis & Vlietland, benoemde deze gezamenlijke verantwoordelijkheid: “Als Raden van Bestuur en COC’s zorgen we samen voor een toekomstige generatie van excellente medisch specialisten. Dat kan alleen als COC’s een duidelijke positie innemen, in het ziekenhuis én in de regio.”

Deel ervaringen en praktische tips
Die visie werd duidelijk gedeeld door de aanwezigen. Maar hoe vertaal je dit naar de dagelijkse praktijk? Dagvoorzitter Albert Scherpbier (foto) riep op om vaker bijeenkomsten als deze te houden, waarin ervaringen en praktische tips gedeeld kunnen worden. Ook het document ‘De rol van de Centrale Opleidingscommissie bij (potentiële) conflicten tussen aios en opleiders’ dat gisteren gepresenteerd werd, kan helpen bij deze vertaalslag. In dit document staat onder andere beschreven hoe verschillende COC’s de bemiddelingsprocedure hebben vormgegeven. Deze praktijkvoorbeelden kunnen helpen om kritisch te kijken naar de werkwijze van de eigen COC en zo te werken aan een optimaal opleidingsklimaat.

De workshops die we tijdens de invitational gehouden hebben lenen zich ook prima om binnen uw regio of instelling te houden. Wil je hierover met uw collega’s in gesprek? Dan kun je gebruik maken van de materialen die we hiervoor ontwikkeld hebben. Deze zijn te vinden in het Ondersteuningsmateriaal